Het Achterhuis - Anne Frank
Een meisje zonder nationaliteit
“Nu is mijn eerste wens na de oorlog, maak me Nederlander! Ik houd van de Nederlanders, ik houd van ons land, ik houd van de taal en wil hier werken. En al zou ik aan de Koningin zelf moeten schrijven, ik zal niet wijken vóór mijn doel bereikt is.”
In 1933 vlucht Anne Frank met haar familie door het toenemende antisemitisme in Duitsland naar Nederland. Hier wonen ze als Duitse staatsburgers, totdat het naziregime deze nationaliteit in 1941 van hen afneemt. Ze krijgen er geen andere nationaliteit voor terug en zijn daarmee stateloos.
Wanneer de minister van Onderwijs Gerrit Bolkestein in maart 1944 op Radio Oranje oproept om oorlogsdagboeken en correspondentie te bewaren, besluit Anne om haar dagboek te herschrijven tot een roman getiteld Het Achterhuis.
In deze periode schrijft Anne in haar dagboek dat ze graag Nederlander wil worden. Deze wens wordt nooit vervuld. In augustus, wanneer ze net drie maanden aan haar roman werkt, wordt ze ontdekt en opgepakt. Ze sterft zonder nationaliteit in concentratiekamp Bergen-Belsen. Haar dagboek verschijnt twee jaar later met hulp van haar vader Otto, de enige van het gezin die de Holocaust overleeft.
Het Achterhuis is inmiddels in ruim zeventig talen gepubliceerd en behoort tot de meest gelezen boeken ter wereld.
Fenix toont in de collectietentoonstelling Alle Richtingen een eerste, zeldzame druk van Het Achterhuis. Van de eerste editie uit 1947 zijn maar 3.036 exemplaren gedrukt. Het dagboek in Fenix bevat een winkelierslabel van de Rotterdamse boekhandel H. Swarte aan de Zwart Janstraat, een zaak die inmiddels niet meer bestaat.
“Hoewel Anne Frank zich Nederlands voelde, was zij dat formeel niet. Pas na haar dood groeide ze uit tot een wereldberoemd Nederlands icoon. Juist daarom voelt het passend en betekenisvol om haar verhaal op deze plek te vertellen.”
